Ακολουθήστε μας στο Google news
Την Παρασκευή θα βρίσκεται στο (sold out) Passport του Πειραιά. update: Επιπλέον βραδιά και την Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου!
05 Φεβρουαρίου 2013
Στις αποσκευές του κρύβει ένα «Μουσικό Κουτί». Έναν καινούργιο δίσκο με αυτό τον τίτλο, δηλαδή. Έναν καινούργιο δίσκο με δικά του τραγούδια, ως επί το πλείστον (όλες οι μουσικές είναι δικές του, ενώ στους στίχους συνεργάζεται με τους Οδυσσέα Ιωάννου, Σταύρο Σταύρου, Άρη Δαβαράκη και Όλγα Μοσχοχωρίτου). Έναν καινούργιο δίσκο, που, όσο τον ακούω, τόσο περισσότερο μου αρέσει. Αν σε αυτό προσθέσετε και την εξαιρετική ιντερνετική κουβέντα μας, θα καταλάβετε μερικούς από τους λόγους για τους οποίους σας προτείνω να κατεβείτε την ερχόμενη Παρασκευή, 8 του μηνός, μέχρι τον Πειραιά και το Passport. Εκεί θα βρείτε τον Γιάννη Κότσιρα. Εκτός από το ολοκαίνουργιο «Μουσικό Κουτί» του, στις αποσκευές του περιέχονται και όλα εκείνα τα τραγούδια που έκαναν το κοινό να τον αγαπήσει. Ήταν και την προηγούμενη Παρασκευή στο Passport ο Γιάννης Κότσιρας, σε ένα sold out βράδυ. Εγώ θα ήθελα να τον ευχαριστήσω για την ωραία συνέντευξη που μου παραχώρησε και να τον διαβεβαιώσω ότι θα δώσω το παρών την Παρασκευή. Ελάτε κι εσείς.
update: Λόγω μεγάλης ζήτησης, ο Γιάννης Κότσιρας θα παίξει στο Passport για μία ακόμα βραδιά, την Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου.
Εμφανίζεστε σε συναυλίες το καλοκαίρι και σε μαγαζιά το χειμώνα. Προτιμάτε κάποιο από τα δύο και αν ναι για ποιο λόγο;
Το καθένα έχει την δική του ομορφιά. Στο παρελθόν που εμφανιζόμουν σε μεγάλους χώρους, σαφώς οι συναυλίες ήταν κάτι που περίμενα με προσμονή, καθώς, στους χώρους αυτούς, υπάρχουν κάποιες δεσμεύσεις που το καλοκαίρι δεν υπάρχουν. Όμως τα τελευταία 3 χρόνια που κάνω και χειμερινές συναυλίες αυτό έχει αλλάξει. Φυσικά αλλιώς είναι μια καλοκαιρινή συναυλία και αλλιώς μια χειμερινή, όμως το να έρχομαι σε επαφή το χειμώνα με τους μόνιμους κατοίκους κάποιων πόλεων που δεν έχω τη δυνατότητα να συναντώ συχνά, είναι πολύ ευχάριστη και μεγάλη υπόθεση.
Τι θα ακούσουμε αυτές τις δύο Παρασκευές στο Passport;
Πολλά και διάφορα. Καταρχήν θα ακούσετε κάποια από τα τραγούδια με τα οποία γνωριστήκαμε. Τραγούδια που δεν μπορούν να λείπουν από τις συναυλίες μου. Επίσης θα ακούσετε την δική μου πρόταση σε κάποια τραγούδια που αγαπώ από την ευρύτερη ελληνική δισκογραφία, ενώ ένα μέρος της συναυλίας είναι φυσικά αφιερωμένο στα αγαπημένο μου λαϊκό τραγούδι. Στο επίκεντρο όμως είναι κάποια καινούργια τραγούδια από το ολόφρεσκο cd που έδωσε και τον τίτλο στην φετινή περιοδεία. Το Μουσικό Κουτί.
Εδώ και αρκετά χρόνια τραγουδάτε επαγγελματικά. Ποιες είναι οι διαφορές σε σχέση με πριν; Υπάρχουν στιγμές που νοσταλγείτε το τραγούδι της εποχής της ανωνυμίας;
Δεν θα έλεγα πως νοσταλγώ εκείνη την εποχή γενικά. Υπάρχουν σίγουρα κάποιες πτυχές εκείνης της περιόδου που ήταν ιδιαίτερα γοητευτικές όταν τις αναπολώ. Όπως η ελευθερία της ανωνυμίας ή η αθωότητα ως προς το μουσικό περιβάλλον μου. Όχι όμως εν γένει. Καθώς οι επιλογές μου τα τελευταία χρόνια είναι πολύ περισσότερες, η ωρίμανση μέσα από όλες αυτές τις εμπειρίες που είναι εξαιρετικά πολύτιμες και η πραγματοποίηση κάποιων από τα όνειρά μου που είναι πέρα από τις προσδοκίες μου. Οπότε η κάθε περίοδος έχει τα καλά της και τα κακά της και τα θεωρώ όλα πολύ χρήσιμα στη ζωή μου.
Θυμάστε πότε ακούσατε για πρώτη φορά ένα τραγούδι σας στο ραδιόφωνο; Ποιο ήταν αυτό και σε ποια συγκυρία;
Ναι θυμάμαι... Ήταν την άνοιξη του 1996 στην εκπομπή που είχε ο Γιάννης Ξανθούλης στον Flash και το τραγούδι ήταν η «Αλεξάνδρεια». Ήταν από το πρώτο μου cd, τον «Αθώο Ένοχο», και το ότι το άκουσα ήταν απλή σύμπτωση, καθώς άκουγα πάντα την εκπομπή αυτή, επειδή ήμουν (και παραμένω) μεγάλος θαυμαστής του Ξανθούλη. Είχα διαβάσει νωρίτερα το βιβλίο του «Η Δευτέρα των αθώων», ενώ μόλις είχε κυκλοφορήσει και το βιβλίο του «Το Τραίνο με τις φράουλες», το οποίο με είχε μαγέψει αλλά και γιατί έτσι κι αλλιώς δεν πίστευα πως θα άκουγα ποτέ κάποιο τραγούδι από αυτά που έχω πει στο ραδιόφωνο, οπότε δεν το περίμενα με τίποτα. Ήταν τόσο μεγάλη η συγκίνησή μου, που στην αρχή νόμιζα πως δεν το έλεγα εγώ αλλά κάποιος άλλος και μετά άρχισα να δακρύζω.
Ακούτε ραδιόφωνο σήμερα;
Φυσικά και ακούω ραδιόφωνο. Αν και έχει αλλάξει εντελώς καθώς με τις προεπιλεγμένες λίστες δεν υπάρχει πλέον ο αυθορμητισμός και η ελευθερία της επιλογής των ραδιοφωνικών παραγωγών αλλά, από την άλλη είναι η μόνη, όσο γίνεται, υγιής μορφή Μέσου Μαζικής Ενημέρωσης που έχει απομείνει στη χώρα.
Από τις έως τώρα συνεργασίες σας, είτε επί σκηνής είτε δισκογραφικά, ξεχωρίζετε κάποιες;
Είναι μια ερώτηση που ειλικρινά δεν μπορώ να απαντήσω έτσι απλά. Ίσως να ήταν πιο εύκολο να σας απαντούσα ποιες συνεργασίες δεν ξεχωρίζω κάτι που δεν θα το έκανα για ευνόητους λόγους. Κάθε συνεργασία μου, κάθε δισκογραφική μου πρόταση κρύβει μεγάλη αγάπη από πίσω και πραγματικά θα ήμουν αχάριστος αν τις διαχώριζα. Παρόλα αυτά είναι υποχρέωσή μου να ξεχωρίσω την συνεργασία μου με τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Trevor Horn, το Μίμη Πλέσσα και τον Θάνο Μικρούτσικο. Συνεργασίες που έκαναν και τους υπόλοιπους που συνεργάστηκαν μαζί μου υπερήφανους για την εμπιστοσύνη τους σε μένα.
Έχετε κάνει μαθήματα φωνητικής; Τραγουδάτε χρησιμοποιώντας το διάφραγμα; Ποια είναι η πιο ψηλή και ποια η πιο χαμηλή νότα που «έχετε»;
Όχι. Δεν έχω κάνει μαθήματα φωνητικής, ούτε τραγουδάω με το διάφραγμα καθώς δεν γνωρίζω κανενός είδους τεχνική. Η χαμηλότερη νότα που έχω είναι η Fa και η ανώτερη η Do της επόμενης οκτάβας. Δεν πήγα ποτέ για μαθήματα καθώς δεν ένιωσα ποτέ την ανάγκη να καλλωπίσω, αν θέλετε, τον τρόπο που τραγουδάω. Η μόνη τεχνική που έχω μάθει είναι να τραγουδάω με την καρδιά μου και την ψυχή μου.
Έχετε γνώσεις μουσικής; Πόσο σημαντικό είναι για έναν τραγουδιστή να είναι και ο ίδιος μουσικός;
Έχω αρκετές γνώσεις μουσικής όχι όμως από κάποιο ωδείο. Έμαθα κάποια πράγματα από την πολλή δουλειά και από την ανάγκη μου να μπορώ να συνεννοηθώ επαρκώς με τους μουσικούς μου, αλλά και να καταγράφω κάποια τραγούδια που μου έρχονται. Το να ξέρει ο τραγουδιστής μουσική είναι πολύ χρήσιμο αλλά όχι απαραίτητη προϋπόθεση. Το βασικότερο για έναν τραγουδιστή είναι να έχει καλή φωνή, αυτογνωσία και αυστηρότητα στην αυτοκριτική του.
Η δισκογραφία, όπως την είχαμε γνωρίσει στα προηγούμενα χρόνια, μάλλον καταρρέει. Ποια, βλέπετε να είναι, η διάδοχη κατάσταση και τι είναι αυτό που σας κάνει να κυκλοφορείτε σήμερα έναν καινούργιο δίσκο;
Το μάλλον καταρρέει το ακούω ως αισιόδοξο. Η δισκογραφία στην Ελλάδα έχει καταρρεύσει εδώ και περίπου 3 χρόνια. Από την ώρα που τα δισκοπωλεία έχουν εξαφανιστεί από το χάρτη και μαζί με αυτά και οι πωλήσεις δίσκων, η δισκογραφία με την μορφή που την ξέραμε έχει τελειώσει. Δεν ξέρω ποια μπορεί να είναι η διάδοχη κατάσταση καθώς τα πάντα αυτή τη στιγμή είναι εντελώς ρευστά αλλά και στάσιμα ταυτόχρονα. Η δική μου ανάγκη κυκλοφορίας ενός καινούργιου δίσκου ξεκινάει και σταματάει στην ταύτιση δύο παραμέτρων. Στην ανάγκη μου να πω κάποια πράγματα και ταυτοχρόνως να έχω τα τραγούδια να το κάνω αυτό. Αυτά και μόνο αυτά. Και με διαχωρίζω γιατί γενικά υπάρχουν πολλοί λόγοι που άλλοι τραγουδιστές βγάζουν κάποιο cd. Η ανάγκη για σουξέ, η ανάγκη παρουσίας στα ΜΜΕ ή και όποιοι άλλοι λόγοι. Εγώ ποτέ δεν ανήκα σε αυτές τις κατηγορίες αλλά και δεν κατακρίνω κανένα.
Τα sites κοινωνικής δικτύωσης (facebook, myspace, twitter) έχουν φέρει επανάσταση και στον χώρο της διάδοσης της μουσικής. Τα χρησιμοποιείτε; Πόσο σας έχουν βοηθήσει; Έχετε λογαριασμό σε κάποιο από αυτά; Τον διαχειρίζεστε ο ίδιος;
Φυσικά και έχουν φέρει επανάσταση καθώς, έτσι κι αλλιώς, τα παραδοσιακά μέσα έχουν χάσει και την αξιοπιστία τους, αλλά και την σοβαρότητά τους. Στα κοινωνικά δίκτυα υπάρχει η ελευθερία και η άνεση αναζήτησης από τα πιο γνωστά έως τα πιο άγνωστα.Τα χρησιμοποιώ για να ενημερώνω και φυσικά να ενημερώνομαι. Δεν ξέρω αν με έχουν βοηθήσει επαγγελματικά, σίγουρα όμως με έχουν βοηθήσει στο να ενημερώνομαι αντικειμενικά και χωρίς πολιτιστικές ή πολιτικές κατευθύνσεις. Έχω πολλά χρόνια λογαριασμούς στα σημαντικότερα από αυτά και τους διαχειρίζομαι προσωπικά.
Ποιο τραγούδι ελληνικό ή (και) ξένο σας έχει «κολλήσει» αυτό τον καιρό; Θα το παίξετε στο Passport;
Το τελευταίο διάστημα έχω «κολλήσει» με την Αράχνη του Μάλαμα και το Αχ Ελλάδα σ' αγαπώ. Τα έλεγα και τα δύο στην αρχή αλλά το τραγούδι του Σωκράτη το έβγαλα καθώς είναι τόσο μοναδικός ο τρόπος που το λέει, που η ερμηνεία από οποιονδήποτε άλλο ακούγεται ασήμαντη. Το άλλο όμως συνεχίζω να το λέω και χαίρομαι με την ανταπόκριση που έχει στους ακροατές.
Στην περίοδο αυτή που διανύουμε, συχνά, ακούγονται διαμαρτυρίες για την απουσία των πνευματικών ανθρώπων. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη; Μέχρι που «οφείλουν» οι πνευματικοί άνθρωποι ενός τόπου να είναι παρόντες και με ποιους τρόπους;
Δεν ξέρω τι εννοεί ο κόσμος λέγοντας πνευματικοί άνθρωποι και τι περιμένει από αυτούς. Έτσι κι αλλιώς οι τραγουδιστές δεν ανήκουμε σε αυτή την κατηγορία καθώς, θεωρητικά, δεν παράγουμε πνευματικό έργο. Αν και πολλοί από εμάς βρεθήκαμε και βρισκόμαστε στο πλευρό του κόσμου ακόμα και αν τιμωρούμαστε γι αυτό. Από την άλλη, μπορεί αυτοί που ο κόσμος θεωρεί πνευματικούς ανθρώπους, είτε να μην υπάρχουν, είτε να συμφωνούν με όλα αυτά που συμβαίνουν. Δεν ξέρω ειλικρινά. Ίσως την ερώτηση να έπρεπε να την κάνετε σε κάποιον από αυτούς που καθορίζετε ως τους πνευματικούς μας ανθρώπους. Εγώ προσωπικά βλέπω πολύ σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Θεοδωράκης, ο Γλέζος, ο Γιανναράς, ο Μικρούτσικος, ο Κραουνάκης και πολλοί άλλοι ,αλλά και νεότεροι όπως ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο Παντελής Θαλασσινός, ο Αγγελάκας και πολλοί πολλοί ακόμα να έχουν πάρει ανοιχτά θέση και μάλιστα με προσωπικό κόστος.
Υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση για τη σχέση της τέχνης με το βιοπορισμό. Η δημιουργία, όταν είναι συνδεδεμένη με το βιοπορισμό, μπορεί να είναι ανεπηρέαστη;
Φυσικά μπορεί να είναι ανεπηρέαστη. Προσωπικά μεγάλωσα από μία γενιά που θεωρούσε τη μουσική ως δεύτερη απασχόληση ή ως χόμπι. Και παρότι τα τελευταία χρόνια ζω από τη μουσική, εάν αυτό πάψει να ισχύει, δεν το έχω σε τίποτα να κάνω κάτι άλλο για να μπορέσω να τα βγάζω πέρα. Αυτό που λέτε είναι καθαρά υποκειμενική υπόθεση και κατά πόσο κάποιος ο οποίος απασχολεί την μουσική είναι διαθέσιμος να την ξεπουλήσει στο βωμό του κέρδους. Αυτό όμως ισχύει με το οτιδήποτε είναι πνευματικό προϊόν ή κοινωνικό λειτούργημα. Σε μια εποχή λοιπόν που η πολιτική, η δημοσιογραφία, η δικαιοσύνη, η ιατρική και πολλά άλλα λειτουργήματα, που απαιτούν την πλήρη ανεξαρτησία από όποιες υλικές ή οικονομικές δεσμεύσεις, έχουν ξεπουληθεί εντελώς, η τέχνη αποτελεί το μόνο ίσως λειτούργημα ή πνευματικό προϊόν που, τουλάχιστον στην πλειοψηφία του, δεν έχει ξεπουληθεί στο βωμό του χρήματος. Εξαιρέσεις υπάρχουν παντού και πάντα αλλά αυτές απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Και δεν μιλώ φυσικά για αυτές τις εξαιρέσεις που συμβαίνουν για λόγους επιβίωσης όπως ο κάθε απλός μουσικός ή τραγουδιστής του μεροκάματου, τις οποίες θεωρώ απολύτως θεμιτές. Απλά η διαφορά στην τέχνη είναι πως η χειρότερη επίπτωση αυτής της οικονομικής εξάρτησης ίσως να είναι η αίσθηση του ανήθικου. Στα άλλα που σας ανέφερα όμως είναι να καταστρέψουν ανθρώπους ή και ολόκληρες χώρες.
Μπορεί η τέχνη και ειδικότερα το τραγούδι να «ζεστάνει» τις καρδιές των ανθρώπων σε αυτούς τους καιρούς που διανύουμε; Ποιος ο ρόλος της τέχνης σε καιρούς κρίσης;
Πιστεύω πως όλες οι τέχνες αλλά και μαζικότερα η μουσική είναι τα μόνα ελεύθερα πνευματικα όπλα, που δίνουν δύναμη στους ανθρώπους και που αφυπνίζουν συναισθήματα απολύτως αναγκαία σε τέτοιες περιόδους. Γι αυτό και ιστορικά τα πολιτικά συστήματα προσπαθούσαν, είτε να καπελώσουν, είτε να φιμώσουν τους καλλιτέχνες. Από τη μία για να καθοδηγήσουν μέσα από την υποκουλτούρα, τους ανθρώπους στην αδιαφορία και στην ύπνωση και από την άλλη για να μην ακούγεται καμία δυνατή φωνή αντίθετη από τις επίσημες γραμμές. Οπότε έτσι τεκμηριώνω την σπουδαιότητα της κάθε μορφής τέχνης ιδιαίτερα σε τέτοιες σκοτεινές και βίαιες εποχές.
Στην εποχή μας, θα περίμενε κανείς να υπάρχει άνθιση του πολιτικού τραγουδιού. Εντοπίζετε κάτι τέτοιο ή μήπως «επαναπαυόμαστε» στην προϋπάρχουσα παραγωγή;
Τα μεγάλα πολιτικά ή συγκυριακά τραγούδια δεν γράφτηκαν ποτέ την ώρα που συνέβαιναν οι πολιτικές εξελίξεις. Είναι προϊόντα ωρίμανσης, σοφής σκέψης και προβληματισμού. Οτιδήποτε άλλο κινδυνεύει με φτηνό λαϊκισμό και στοχεύει σε εκμετάλλευση του κοινού αισθήματος. Κάτι το οποίο ιστορικά και πάλι γυρίζει μπούμερανγκ. Παρόλα αυτά, αυτή τη στιγμή υπάρχουν ζυμώσεις, προβληματισμοί και αγωνίες για όλα αυτά που συμβαίνουν. Μάλιστα κάποιοι υπέροχοι πιτσιρικάδες, με τη φλόγα του νεαρού της ηλικίας τους, ήδη δειλά δειλά γράφουν εξαιρετικά τέτοια τραγούδια, τα οποία κυκλοφορούν παντού στο διαδίκτυο με χιλιάδες χτυπήματα και εάν ψάξετε μπορείτε να τα βρείτε. Για κάτι πιο ολοκληρωμένο όμως θα χρειαστεί να περιμένουμε λίγο.
Υπάρχει κάποιος νεότερος δημιουργός ή ερμηνευτής που να σας έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον;
Παρακολουθώ με πολύ ενδιαφέρον κάποιους νέους δημιουργούς όπως ο Θέμης Καραμουρατίδης, ο Σπύρος Γραμμένος, ο Μάνος Παπαδάκης και μερικούς άλλους και περιμένω πολλά από αυτούς. Σε επίπεδο ανδρών ερμηνευτών δεν έχω ακούσει κάτι που να με έχει συγκινήσει εκτός από τον Γιώργο Καραδήμο, εν αντιθέσει με γυναίκες όπως η Ελεωνόρα Ζουγανέλη, η Ρίτα Αντωνοπούλου, η Νατάσα Μποφίλιου και η Ραλλία Χρηστίδου που τις θεωρώ το πλέον αισιόδοξο μέλλον.
Τι σχέδια έχετε για το μέλλον; Υπάρχουν συνεργασίες που θα θέλατε να κάνετε, αλλά δεν προέκυψαν ως τώρα;
Προς το παρόν ασχολούμαι με την περιοδεία μου και το Μουσικό Κουτί. Ζούμε τόσο δύσκολες εποχές που ειλικρινά δεν μπορώ να κάνω κάποια μακροπρόθεσμα σχέδια. Σαφώς και θα είχα την επιθυμία να συνεργαστώ με ερμηνεύτριες όπως η Άλκηστις Πρωτοψάλτη και η Δήμητρα Γαλάνη που δεν είχα την τύχη να συνεργαστώ στο παρελθόν και θα το θεωρούσα μεγάλη τιμή να βρεθώ στο πλάι τους. Ίσως κάποια στιγμή στο μέλλον να τα καταφέρω...
Την Παρασκευή θα βρίσκεται στο (sold out) Passport του Πειραιά. update: Επιπλέον βραδιά και την Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου!
05 Φεβρουαρίου 2013Στις αποσκευές του κρύβει ένα «Μουσικό Κουτί». Έναν καινούργιο δίσκο με αυτό τον τίτλο, δηλαδή. Έναν καινούργιο δίσκο με δικά του τραγούδια, ως επί το πλείστον (όλες οι μουσικές είναι δικές του, ενώ στους στίχους συνεργάζεται με τους Οδυσσέα Ιωάννου, Σταύρο Σταύρου, Άρη Δαβαράκη και Όλγα Μοσχοχωρίτου). Έναν καινούργιο δίσκο, που, όσο τον ακούω, τόσο περισσότερο μου αρέσει. Αν σε αυτό προσθέσετε και την εξαιρετική ιντερνετική κουβέντα μας, θα καταλάβετε μερικούς από τους λόγους για τους οποίους σας προτείνω να κατεβείτε την ερχόμενη Παρασκευή, 8 του μηνός, μέχρι τον Πειραιά και το Passport. Εκεί θα βρείτε τον Γιάννη Κότσιρα. Εκτός από το ολοκαίνουργιο «Μουσικό Κουτί» του, στις αποσκευές του περιέχονται και όλα εκείνα τα τραγούδια που έκαναν το κοινό να τον αγαπήσει. Ήταν και την προηγούμενη Παρασκευή στο Passport ο Γιάννης Κότσιρας, σε ένα sold out βράδυ. Εγώ θα ήθελα να τον ευχαριστήσω για την ωραία συνέντευξη που μου παραχώρησε και να τον διαβεβαιώσω ότι θα δώσω το παρών την Παρασκευή. Ελάτε κι εσείς.
update: Λόγω μεγάλης ζήτησης, ο Γιάννης Κότσιρας θα παίξει στο Passport για μία ακόμα βραδιά, την Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου.
Εμφανίζεστε σε συναυλίες το καλοκαίρι και σε μαγαζιά το χειμώνα. Προτιμάτε κάποιο από τα δύο και αν ναι για ποιο λόγο;
Το καθένα έχει την δική του ομορφιά. Στο παρελθόν που εμφανιζόμουν σε μεγάλους χώρους, σαφώς οι συναυλίες ήταν κάτι που περίμενα με προσμονή, καθώς, στους χώρους αυτούς, υπάρχουν κάποιες δεσμεύσεις που το καλοκαίρι δεν υπάρχουν. Όμως τα τελευταία 3 χρόνια που κάνω και χειμερινές συναυλίες αυτό έχει αλλάξει. Φυσικά αλλιώς είναι μια καλοκαιρινή συναυλία και αλλιώς μια χειμερινή, όμως το να έρχομαι σε επαφή το χειμώνα με τους μόνιμους κατοίκους κάποιων πόλεων που δεν έχω τη δυνατότητα να συναντώ συχνά, είναι πολύ ευχάριστη και μεγάλη υπόθεση.
Τι θα ακούσουμε αυτές τις δύο Παρασκευές στο Passport;
Πολλά και διάφορα. Καταρχήν θα ακούσετε κάποια από τα τραγούδια με τα οποία γνωριστήκαμε. Τραγούδια που δεν μπορούν να λείπουν από τις συναυλίες μου. Επίσης θα ακούσετε την δική μου πρόταση σε κάποια τραγούδια που αγαπώ από την ευρύτερη ελληνική δισκογραφία, ενώ ένα μέρος της συναυλίας είναι φυσικά αφιερωμένο στα αγαπημένο μου λαϊκό τραγούδι. Στο επίκεντρο όμως είναι κάποια καινούργια τραγούδια από το ολόφρεσκο cd που έδωσε και τον τίτλο στην φετινή περιοδεία. Το Μουσικό Κουτί.
Εδώ και αρκετά χρόνια τραγουδάτε επαγγελματικά. Ποιες είναι οι διαφορές σε σχέση με πριν; Υπάρχουν στιγμές που νοσταλγείτε το τραγούδι της εποχής της ανωνυμίας;
Δεν θα έλεγα πως νοσταλγώ εκείνη την εποχή γενικά. Υπάρχουν σίγουρα κάποιες πτυχές εκείνης της περιόδου που ήταν ιδιαίτερα γοητευτικές όταν τις αναπολώ. Όπως η ελευθερία της ανωνυμίας ή η αθωότητα ως προς το μουσικό περιβάλλον μου. Όχι όμως εν γένει. Καθώς οι επιλογές μου τα τελευταία χρόνια είναι πολύ περισσότερες, η ωρίμανση μέσα από όλες αυτές τις εμπειρίες που είναι εξαιρετικά πολύτιμες και η πραγματοποίηση κάποιων από τα όνειρά μου που είναι πέρα από τις προσδοκίες μου. Οπότε η κάθε περίοδος έχει τα καλά της και τα κακά της και τα θεωρώ όλα πολύ χρήσιμα στη ζωή μου.
Θυμάστε πότε ακούσατε για πρώτη φορά ένα τραγούδι σας στο ραδιόφωνο; Ποιο ήταν αυτό και σε ποια συγκυρία; Ναι θυμάμαι... Ήταν την άνοιξη του 1996 στην εκπομπή που είχε ο Γιάννης Ξανθούλης στον Flash και το τραγούδι ήταν η «Αλεξάνδρεια». Ήταν από το πρώτο μου cd, τον «Αθώο Ένοχο», και το ότι το άκουσα ήταν απλή σύμπτωση, καθώς άκουγα πάντα την εκπομπή αυτή, επειδή ήμουν (και παραμένω) μεγάλος θαυμαστής του Ξανθούλη. Είχα διαβάσει νωρίτερα το βιβλίο του «Η Δευτέρα των αθώων», ενώ μόλις είχε κυκλοφορήσει και το βιβλίο του «Το Τραίνο με τις φράουλες», το οποίο με είχε μαγέψει αλλά και γιατί έτσι κι αλλιώς δεν πίστευα πως θα άκουγα ποτέ κάποιο τραγούδι από αυτά που έχω πει στο ραδιόφωνο, οπότε δεν το περίμενα με τίποτα. Ήταν τόσο μεγάλη η συγκίνησή μου, που στην αρχή νόμιζα πως δεν το έλεγα εγώ αλλά κάποιος άλλος και μετά άρχισα να δακρύζω.
Ακούτε ραδιόφωνο σήμερα;
Φυσικά και ακούω ραδιόφωνο. Αν και έχει αλλάξει εντελώς καθώς με τις προεπιλεγμένες λίστες δεν υπάρχει πλέον ο αυθορμητισμός και η ελευθερία της επιλογής των ραδιοφωνικών παραγωγών αλλά, από την άλλη είναι η μόνη, όσο γίνεται, υγιής μορφή Μέσου Μαζικής Ενημέρωσης που έχει απομείνει στη χώρα.
Από τις έως τώρα συνεργασίες σας, είτε επί σκηνής είτε δισκογραφικά, ξεχωρίζετε κάποιες;
Είναι μια ερώτηση που ειλικρινά δεν μπορώ να απαντήσω έτσι απλά. Ίσως να ήταν πιο εύκολο να σας απαντούσα ποιες συνεργασίες δεν ξεχωρίζω κάτι που δεν θα το έκανα για ευνόητους λόγους. Κάθε συνεργασία μου, κάθε δισκογραφική μου πρόταση κρύβει μεγάλη αγάπη από πίσω και πραγματικά θα ήμουν αχάριστος αν τις διαχώριζα. Παρόλα αυτά είναι υποχρέωσή μου να ξεχωρίσω την συνεργασία μου με τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Trevor Horn, το Μίμη Πλέσσα και τον Θάνο Μικρούτσικο. Συνεργασίες που έκαναν και τους υπόλοιπους που συνεργάστηκαν μαζί μου υπερήφανους για την εμπιστοσύνη τους σε μένα.
Έχετε κάνει μαθήματα φωνητικής; Τραγουδάτε χρησιμοποιώντας το διάφραγμα; Ποια είναι η πιο ψηλή και ποια η πιο χαμηλή νότα που «έχετε»;Όχι. Δεν έχω κάνει μαθήματα φωνητικής, ούτε τραγουδάω με το διάφραγμα καθώς δεν γνωρίζω κανενός είδους τεχνική. Η χαμηλότερη νότα που έχω είναι η Fa και η ανώτερη η Do της επόμενης οκτάβας. Δεν πήγα ποτέ για μαθήματα καθώς δεν ένιωσα ποτέ την ανάγκη να καλλωπίσω, αν θέλετε, τον τρόπο που τραγουδάω. Η μόνη τεχνική που έχω μάθει είναι να τραγουδάω με την καρδιά μου και την ψυχή μου.
Έχετε γνώσεις μουσικής; Πόσο σημαντικό είναι για έναν τραγουδιστή να είναι και ο ίδιος μουσικός;
Έχω αρκετές γνώσεις μουσικής όχι όμως από κάποιο ωδείο. Έμαθα κάποια πράγματα από την πολλή δουλειά και από την ανάγκη μου να μπορώ να συνεννοηθώ επαρκώς με τους μουσικούς μου, αλλά και να καταγράφω κάποια τραγούδια που μου έρχονται. Το να ξέρει ο τραγουδιστής μουσική είναι πολύ χρήσιμο αλλά όχι απαραίτητη προϋπόθεση. Το βασικότερο για έναν τραγουδιστή είναι να έχει καλή φωνή, αυτογνωσία και αυστηρότητα στην αυτοκριτική του.
Η δισκογραφία, όπως την είχαμε γνωρίσει στα προηγούμενα χρόνια, μάλλον καταρρέει. Ποια, βλέπετε να είναι, η διάδοχη κατάσταση και τι είναι αυτό που σας κάνει να κυκλοφορείτε σήμερα έναν καινούργιο δίσκο;
Το μάλλον καταρρέει το ακούω ως αισιόδοξο. Η δισκογραφία στην Ελλάδα έχει καταρρεύσει εδώ και περίπου 3 χρόνια. Από την ώρα που τα δισκοπωλεία έχουν εξαφανιστεί από το χάρτη και μαζί με αυτά και οι πωλήσεις δίσκων, η δισκογραφία με την μορφή που την ξέραμε έχει τελειώσει. Δεν ξέρω ποια μπορεί να είναι η διάδοχη κατάσταση καθώς τα πάντα αυτή τη στιγμή είναι εντελώς ρευστά αλλά και στάσιμα ταυτόχρονα. Η δική μου ανάγκη κυκλοφορίας ενός καινούργιου δίσκου ξεκινάει και σταματάει στην ταύτιση δύο παραμέτρων. Στην ανάγκη μου να πω κάποια πράγματα και ταυτοχρόνως να έχω τα τραγούδια να το κάνω αυτό. Αυτά και μόνο αυτά. Και με διαχωρίζω γιατί γενικά υπάρχουν πολλοί λόγοι που άλλοι τραγουδιστές βγάζουν κάποιο cd. Η ανάγκη για σουξέ, η ανάγκη παρουσίας στα ΜΜΕ ή και όποιοι άλλοι λόγοι. Εγώ ποτέ δεν ανήκα σε αυτές τις κατηγορίες αλλά και δεν κατακρίνω κανένα.
Τα sites κοινωνικής δικτύωσης (facebook, myspace, twitter) έχουν φέρει επανάσταση και στον χώρο της διάδοσης της μουσικής. Τα χρησιμοποιείτε; Πόσο σας έχουν βοηθήσει; Έχετε λογαριασμό σε κάποιο από αυτά; Τον διαχειρίζεστε ο ίδιος;
Φυσικά και έχουν φέρει επανάσταση καθώς, έτσι κι αλλιώς, τα παραδοσιακά μέσα έχουν χάσει και την αξιοπιστία τους, αλλά και την σοβαρότητά τους. Στα κοινωνικά δίκτυα υπάρχει η ελευθερία και η άνεση αναζήτησης από τα πιο γνωστά έως τα πιο άγνωστα.Τα χρησιμοποιώ για να ενημερώνω και φυσικά να ενημερώνομαι. Δεν ξέρω αν με έχουν βοηθήσει επαγγελματικά, σίγουρα όμως με έχουν βοηθήσει στο να ενημερώνομαι αντικειμενικά και χωρίς πολιτιστικές ή πολιτικές κατευθύνσεις. Έχω πολλά χρόνια λογαριασμούς στα σημαντικότερα από αυτά και τους διαχειρίζομαι προσωπικά.
Ποιο τραγούδι ελληνικό ή (και) ξένο σας έχει «κολλήσει» αυτό τον καιρό; Θα το παίξετε στο Passport;
Το τελευταίο διάστημα έχω «κολλήσει» με την Αράχνη του Μάλαμα και το Αχ Ελλάδα σ' αγαπώ. Τα έλεγα και τα δύο στην αρχή αλλά το τραγούδι του Σωκράτη το έβγαλα καθώς είναι τόσο μοναδικός ο τρόπος που το λέει, που η ερμηνεία από οποιονδήποτε άλλο ακούγεται ασήμαντη. Το άλλο όμως συνεχίζω να το λέω και χαίρομαι με την ανταπόκριση που έχει στους ακροατές.
Στην περίοδο αυτή που διανύουμε, συχνά, ακούγονται διαμαρτυρίες για την απουσία των πνευματικών ανθρώπων. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη; Μέχρι που «οφείλουν» οι πνευματικοί άνθρωποι ενός τόπου να είναι παρόντες και με ποιους τρόπους;
Δεν ξέρω τι εννοεί ο κόσμος λέγοντας πνευματικοί άνθρωποι και τι περιμένει από αυτούς. Έτσι κι αλλιώς οι τραγουδιστές δεν ανήκουμε σε αυτή την κατηγορία καθώς, θεωρητικά, δεν παράγουμε πνευματικό έργο. Αν και πολλοί από εμάς βρεθήκαμε και βρισκόμαστε στο πλευρό του κόσμου ακόμα και αν τιμωρούμαστε γι αυτό. Από την άλλη, μπορεί αυτοί που ο κόσμος θεωρεί πνευματικούς ανθρώπους, είτε να μην υπάρχουν, είτε να συμφωνούν με όλα αυτά που συμβαίνουν. Δεν ξέρω ειλικρινά. Ίσως την ερώτηση να έπρεπε να την κάνετε σε κάποιον από αυτούς που καθορίζετε ως τους πνευματικούς μας ανθρώπους. Εγώ προσωπικά βλέπω πολύ σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Θεοδωράκης, ο Γλέζος, ο Γιανναράς, ο Μικρούτσικος, ο Κραουνάκης και πολλοί άλλοι ,αλλά και νεότεροι όπως ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο Παντελής Θαλασσινός, ο Αγγελάκας και πολλοί πολλοί ακόμα να έχουν πάρει ανοιχτά θέση και μάλιστα με προσωπικό κόστος.
Υπάρχει μια μεγάλη συζήτηση για τη σχέση της τέχνης με το βιοπορισμό. Η δημιουργία, όταν είναι συνδεδεμένη με το βιοπορισμό, μπορεί να είναι ανεπηρέαστη;Φυσικά μπορεί να είναι ανεπηρέαστη. Προσωπικά μεγάλωσα από μία γενιά που θεωρούσε τη μουσική ως δεύτερη απασχόληση ή ως χόμπι. Και παρότι τα τελευταία χρόνια ζω από τη μουσική, εάν αυτό πάψει να ισχύει, δεν το έχω σε τίποτα να κάνω κάτι άλλο για να μπορέσω να τα βγάζω πέρα. Αυτό που λέτε είναι καθαρά υποκειμενική υπόθεση και κατά πόσο κάποιος ο οποίος απασχολεί την μουσική είναι διαθέσιμος να την ξεπουλήσει στο βωμό του κέρδους. Αυτό όμως ισχύει με το οτιδήποτε είναι πνευματικό προϊόν ή κοινωνικό λειτούργημα. Σε μια εποχή λοιπόν που η πολιτική, η δημοσιογραφία, η δικαιοσύνη, η ιατρική και πολλά άλλα λειτουργήματα, που απαιτούν την πλήρη ανεξαρτησία από όποιες υλικές ή οικονομικές δεσμεύσεις, έχουν ξεπουληθεί εντελώς, η τέχνη αποτελεί το μόνο ίσως λειτούργημα ή πνευματικό προϊόν που, τουλάχιστον στην πλειοψηφία του, δεν έχει ξεπουληθεί στο βωμό του χρήματος. Εξαιρέσεις υπάρχουν παντού και πάντα αλλά αυτές απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Και δεν μιλώ φυσικά για αυτές τις εξαιρέσεις που συμβαίνουν για λόγους επιβίωσης όπως ο κάθε απλός μουσικός ή τραγουδιστής του μεροκάματου, τις οποίες θεωρώ απολύτως θεμιτές. Απλά η διαφορά στην τέχνη είναι πως η χειρότερη επίπτωση αυτής της οικονομικής εξάρτησης ίσως να είναι η αίσθηση του ανήθικου. Στα άλλα που σας ανέφερα όμως είναι να καταστρέψουν ανθρώπους ή και ολόκληρες χώρες.
Μπορεί η τέχνη και ειδικότερα το τραγούδι να «ζεστάνει» τις καρδιές των ανθρώπων σε αυτούς τους καιρούς που διανύουμε; Ποιος ο ρόλος της τέχνης σε καιρούς κρίσης;
Πιστεύω πως όλες οι τέχνες αλλά και μαζικότερα η μουσική είναι τα μόνα ελεύθερα πνευματικα όπλα, που δίνουν δύναμη στους ανθρώπους και που αφυπνίζουν συναισθήματα απολύτως αναγκαία σε τέτοιες περιόδους. Γι αυτό και ιστορικά τα πολιτικά συστήματα προσπαθούσαν, είτε να καπελώσουν, είτε να φιμώσουν τους καλλιτέχνες. Από τη μία για να καθοδηγήσουν μέσα από την υποκουλτούρα, τους ανθρώπους στην αδιαφορία και στην ύπνωση και από την άλλη για να μην ακούγεται καμία δυνατή φωνή αντίθετη από τις επίσημες γραμμές. Οπότε έτσι τεκμηριώνω την σπουδαιότητα της κάθε μορφής τέχνης ιδιαίτερα σε τέτοιες σκοτεινές και βίαιες εποχές.
Στην εποχή μας, θα περίμενε κανείς να υπάρχει άνθιση του πολιτικού τραγουδιού. Εντοπίζετε κάτι τέτοιο ή μήπως «επαναπαυόμαστε» στην προϋπάρχουσα παραγωγή;
Τα μεγάλα πολιτικά ή συγκυριακά τραγούδια δεν γράφτηκαν ποτέ την ώρα που συνέβαιναν οι πολιτικές εξελίξεις. Είναι προϊόντα ωρίμανσης, σοφής σκέψης και προβληματισμού. Οτιδήποτε άλλο κινδυνεύει με φτηνό λαϊκισμό και στοχεύει σε εκμετάλλευση του κοινού αισθήματος. Κάτι το οποίο ιστορικά και πάλι γυρίζει μπούμερανγκ. Παρόλα αυτά, αυτή τη στιγμή υπάρχουν ζυμώσεις, προβληματισμοί και αγωνίες για όλα αυτά που συμβαίνουν. Μάλιστα κάποιοι υπέροχοι πιτσιρικάδες, με τη φλόγα του νεαρού της ηλικίας τους, ήδη δειλά δειλά γράφουν εξαιρετικά τέτοια τραγούδια, τα οποία κυκλοφορούν παντού στο διαδίκτυο με χιλιάδες χτυπήματα και εάν ψάξετε μπορείτε να τα βρείτε. Για κάτι πιο ολοκληρωμένο όμως θα χρειαστεί να περιμένουμε λίγο.
Υπάρχει κάποιος νεότερος δημιουργός ή ερμηνευτής που να σας έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον;
Παρακολουθώ με πολύ ενδιαφέρον κάποιους νέους δημιουργούς όπως ο Θέμης Καραμουρατίδης, ο Σπύρος Γραμμένος, ο Μάνος Παπαδάκης και μερικούς άλλους και περιμένω πολλά από αυτούς. Σε επίπεδο ανδρών ερμηνευτών δεν έχω ακούσει κάτι που να με έχει συγκινήσει εκτός από τον Γιώργο Καραδήμο, εν αντιθέσει με γυναίκες όπως η Ελεωνόρα Ζουγανέλη, η Ρίτα Αντωνοπούλου, η Νατάσα Μποφίλιου και η Ραλλία Χρηστίδου που τις θεωρώ το πλέον αισιόδοξο μέλλον.
Τι σχέδια έχετε για το μέλλον; Υπάρχουν συνεργασίες που θα θέλατε να κάνετε, αλλά δεν προέκυψαν ως τώρα;
Προς το παρόν ασχολούμαι με την περιοδεία μου και το Μουσικό Κουτί. Ζούμε τόσο δύσκολες εποχές που ειλικρινά δεν μπορώ να κάνω κάποια μακροπρόθεσμα σχέδια. Σαφώς και θα είχα την επιθυμία να συνεργαστώ με ερμηνεύτριες όπως η Άλκηστις Πρωτοψάλτη και η Δήμητρα Γαλάνη που δεν είχα την τύχη να συνεργαστώ στο παρελθόν και θα το θεωρούσα μεγάλη τιμή να βρεθώ στο πλάι τους. Ίσως κάποια στιγμή στο μέλλον να τα καταφέρω...
